ROMEINEN

haarstijl

VROUWEN

Tijdens de Republiek (509-27) was het kapsel van vrouwen eenvoudig. Het haar had een middenscheiding en werd samengehouden door een simpele knot in de nek. Frivolere kapsels werden beschouwd als ongepast voor getrouwde vrouwen.

Daarna vertoonde ze een grotere belangstelling voor het kapsel. Vrouwen vonden hun kapsels en sieraden belangrijker dan hun kleding.

haarstijl (90-100 n. C.)

Wanneer vrouwen in het huwelijk traden, bonden ze hun haren samen in zes grote delen met nieuwe linten en knoopten die vast boven op het hoofd.
Bij vrouwen is het nooit de mode geweest om het haar kort te dragen.

haarstijl Jonge meisjes kamden het haar naar achter, waar het samengehouden werd door een wrong in de nek; het kon ook gevlochten worden, haarstijl waarna de vlechten op het hoofd in een knoetje verwerkt werden.

Jonge vrouwen droegen een paardenstaart of vlochten hun haren en brachten die vlechten samen achter op het hoofd.

haarstijl

 

Soms werd het gestrengde kapsel opgesierd met enkele krulletjes op het voorhoofd. Of men waagde het zelfs enkele krulletjes te laten hangen langs de wangen.

 

Van gehuwde vrouwen hing het kapsel af van de heersende mode of persoonlijke smaak.


haarstijl haarstijl haarstijl haarstijl

In de Augusteïsche periode werd het Republikeinse kapsel uitgebreid met een centraal motief.
Bijv. : Een haarlok naar voren gekamd en samengebracht in een krachtige knot.
           En hoe de vrouwen stilaan krulletjes in de haren leggen. De krultang was              daarvoor het geschikte instrument.
           Het hoofd te overladen met krulletjes om achteraan te eindigen in twee                vlechten.

Livia Agrippina Maior Agrippina Minor

In de tijd van de Flaviërs (69-96) kwam de mode van de hoge kapsels in zwang, waarbij het haar in een halve cirkel werd opgemaakt en in talloze kleine krulletjes naar beneden viel. In zo'n kapsel werd ook vals haar verwerkt. De kapper krulde, verhoogde, bedwong elke haarplooi. Hoe ingewikkelder, hoe mooier.

haarstijl  flavian haarstijl flavian haarstijl  flavian haarstijl  flavian

Veel slaven die bekwaam waren in de kunst van het kappen waren nodig voor deze bewerkelijke kapsels. Wanneer men oog heeft voor het precisiewerk van deze coiffures, begrijpt men dat de meesteres haar slavin soms vreselijk strafte, wanneer één krulletje verkeerd lag.

Julia Domna Julia Domna
Sommige van deze kapsels werden bein- vloed door haardrachten gedragen door keizerinnen, zoals b.v. deze ongebruikelijke stijl gedragen door Julia Domna gedurende de tweede helft van de 2e eeuw:

 

haarstijl haarstijl
Vanaf de derde eeuw keert men wel terug naar een natuurlijker kapsel, waarbij de voorkeur ging naar gegolfd haar dat de oren bedekten.


 

Pruiken, haar verven en pommades waren zowel bij mannen als vrouwen in gebruik. Bij vrouwen was vooral blond haar in trek, dat in grote hoeveelheden uit Germanië werd ingevoerd (tegen ongehoord hoge prijzen).

MANNEN

De oudste Romeinen hechtten weinig belang aan het haarkapsel. Romulus had naar verluidt zelfs haren tot op de schouders. Pas toen de barbier courant werd in Rome, lieten de Romeinen hun haren knippen.

haarstijl romein haarstijl romein haarstijl romein
De meeste Romeinen knipten de haren: kort, soms plat, soms gegolfd, maar zonder artificiële krulletjes en steeds met het voorhoofd en de nek bloot.

haarstijl Augustus haarstijl romein De eerste keizers hielden het bij dezelfde korte haardracht. Deze buste van Augustus laat zien hoe zijn haren losjes over het voorhoofd hangen.

Sommige keizers waagden zich aan een frivolere haardracht, maar vanaf Marcus Aurelius was gemillimeterd haar de norm.

haarstijl  laat-Romeinse tijd Op deze buste ziet men het gangbare haarkapsel van de laat-Romeinse tijd. De haren liggen plat op het hoofd, geknipt aan de uiteinden en rondom het gelaat gespreid. Achteraan hangen de haren tot in de nek. Dit kapsel is ook het kapsel dat we zien bij de eerste christelijke keizers.

haarstijl Romein met baard In de vroegste tijden droegen de Romeinen snor en baard. Pas in de tweede eeuw voor Christus komt de gewoonte op om de haren te knippen en de baard te scheren. Van dan af was het gebruikelijk een slaaf te bezitten die barbier (tonsor) was.

De jonge Romein spaarde aan zijn eerste baard tot deze zijn wangen en zijn kin bedekte. Dan werd hij afgeschoren en aan de beschermgoden van het huis geofferd: de gelegenheid om een groot feest te bouwen! Na dit heuglijke feit kweekte men een klein baardje dat met zorg gekoesterd werd tot, rond de veertig, de eerste grijze haren verschenen. In een eerste fase ging men die te lijf met een pincet maar als ze te talrijk werden, schoor men de baard volledig af. hadrianus

Omdat keizer Hadrianus een klein gebrek had aan zijn gelaat, liet hij van af zijn jeugd zijn baard groeien en meteen werd dat de nieuwe mode: tot aan het bewind van keizer Constan- tijn (307-337) schoren de Romeinen hun baard niet meer af.

Constantijn verkoos dan weer glad geschoren te zijn en daarom keerde men terug tot de situatie van vóór Hadrianus.

Wie in de rouw was of in een proces verwikkeld was, werd verondersteld er vuil en slordig uit te zien: verwilderde haren, borstelige baard en vuile kleren (toga pulla of sordida)...
De haren werden alleen lang gedragen door vrije jongemannen en luxe-slaven; slaven voor zwaar werk werden kaal geschoren.
Vrije volwassenen lieten hun haren meestal kort knippen en zelfs millimeteren. Fatjes lieten zich met friseertangen krulletjes leggen...

haarstijl kind haarstijl kind
In de haardracht van peuters en kinderen bestond er geen onderscheid tussen jongens en meisjes. Het was zelfs de gewoonte bij jongens om de haren niet te knippen tot ze volwassen werden.